Thông Ä‘iệp mạnh mẽ được Bá»™ trưởng Trịnh Đình DÅ©ng Ä‘Æ°a ra trong cuá»™c gặp vá»›i các doanh nghiệp xây dá»±ng - bất Ä‘á»™ng sản vừa qua là chuyển hÆ°á»›ng tập trung vào nhà ở xã há»™i để cứu thị trường bất Ä‘á»™ng sản.

Tuy nhiên, trên thá»±c tế, việc chuyển đổi này không hề dá»… dàng, bởi nhà ở xã há»™i lâu nay thá»±c chất vẫn Ä‘ang hÆ°á»›ng tá»›i mục tiêu đạt được 20% quỹ đất. Mặt khác, việc phát triển nhà ở xã há»™i Ä‘i Ä‘ôi vá»›i việc giảm giá Ä‘ang được chính các doanh nghiệp trong ngành phản ứng tiêu cá»±c…

100% nhà ở xã há»™i?

Trong cuá»™c đối thoại vá»›i các doanh nghiệp xây dá»±ng, bất Ä‘á»™ng sản khu vá»±c Hà Ná»™i, Bá»™ trưởng DÅ©ng từng hai lần hỏi các doanh nghiệp dá»± kiến dành bao nhiêu phần trăm đất xây nhà ở xã há»™i?

Trong các giải pháp cứu thị trường, người đứng đầu Bá»™ Xây dá»±ng cÅ©ng tỏ rõ quyết tâm chuyển đổi hoặc Ä‘iều chỉnh những dá»± án Ä‘ã có hạ tầng hoặc má»™t phần hạ tầng theo hÆ°á»›ng tăng cÆ¡ cấu nhà ở xã há»™i lên.

Người đứng đầu ngành xây dá»±ng ra đề bài vá»›i doanh nghiệp: Không phải 20% diện tích xây nhà ở xã há»™i nhÆ° hiện nay mà phải tiến tá»›i 100%.

TrÆ°á»›c Ä‘ây, Nghị định 90/2006/CP Ä‘ã quy định, các dá»± án phát triển nhà ở có quy mô 10 ha trở lên phải má»™t phần diện tích (không quá 20% quỹ đất) cho xây dá»±ng nhà ở xã há»™i. Nghị định 71/CP ngày 23/6/2010 quy định cụ thể hÆ¡n, các dá»± án phát triển nhà ở có quy mô 10 ha trở lên phải dành 20% quỹ đất cho xây dá»±ng nhà ở xã há»™i.

Tuy nhiên tại Hà Ná»™i tình hình sá»­ dụng quỹ đất để xây dá»±ng nhà ở xã há»™i cho thấy quỹ đất dành cho phát triển nhà ở rất lá»›n, nhÆ°ng tá»· lệ đất để xây dá»±ng nhà ở xã há»™i rất thấp.

Theo má»™t báo cáo từ Há»™i đồng Nhân dân TP Hà Ná»™i, riêng quỹ đất tính từ năm 2009 đến nay dành cho các dá»± án đầu tÆ°, đồ án quy hoạch nhà ở là hÆ¡n 208,9 ha; trong Ä‘ó có hÆ¡n 146,7 ha xây nhà thÆ°Æ¡ng mại; tá»· lệ đất dành cho nhà ở xã há»™i chiếm 21%.

Con số này má»›i chỉ là tính diện tích đất trên các đồ án quy hoạch, còn thá»±c tế có bao nhiêu héc-ta đất “sạch” để xây dá»±ng nhà ở xã há»™i cÅ©ng nhÆ° bao nhiêu mét vuông sàn nhà ở xã há»™i Ä‘ã được xây dá»±ng thì lại là chuyện khác.

Thá»±c tế có những dá»± án có diện tích trên 10 ha nhÆ°ng không thá»±c hiện quy định dành 20% quỹ đất cho phát triển nhà ở xã há»™i. Có dá»± án quy hoạch thì định rõ đất dành cho phát triển nhà ở xã há»™i nhÆ°ng sau Ä‘ó lại Ä‘iều chỉnh dùng vào mục Ä‘ích khác. Đó là chÆ°a kể nhiều dá»± án cố tình làm dÆ°á»›i 10ha để lách nghÄ©a vụ phải ná»™p 20% quỹ đất…

Má»™t số dá»± án cụ thể có diện tích trên 10ha tại Hà Ná»™i nhÆ°ng không có quỹ đất 20% cho phát triển nhà ở xã há»™i nhÆ°: Dá»± án KĐTM C2 Yên Sở diện tích 84,2 ha do Cty TNHH Gamuada Land Việt Nam làm chủ đầu tÆ°; dá»± án khu chức năng Ä‘ô thị 74 Nguyá»…n Trãi diện tích 17ha, chủ đầu tÆ° là Cty CP Đầu tÆ° phát triển địa ốc Hoàng Gia; dá»± án KĐT 460 Minh Khai 37 ha của Hanoisimex…

Những số liệu ít ỏi về nhà ở xã há»™i từ 2009 tá»›i nay có thể lý giải ở khía cạnh thị trường ở thời Ä‘iểm nóng sốt khi người người khát nhà, chủ đầu tÆ° khát dá»± án. Và tất nhiên, nhìn dÆ°á»›i góc Ä‘á»™ siêu lợi nhuận của nhà đất mang lại khi xây nhà thÆ°Æ¡ng mại vá»›i lợi nhuận kém hấp dẫn của nhà xã há»™i thì việc chủ đầu tÆ° Ä‘iều chỉnh dá»± án để lá»±a chọn diện tích tối Ä‘a xây nhà thÆ°Æ¡ng mại là Ä‘iều dá»… hiểu.

Doanh nghiệp có đủ sức giảm giá?

Tại cuá»™c gặp tháo gỡ khó khăn của cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c vá»›i các doanh nghiệp, sau khi Bá»™ trưởng Trịnh Đình DÅ©ng nêu quyết tâm chuyển hÆ°á»›ng các dá»± án nhà thÆ°Æ¡ng mại “ế” thành nhà ở xã há»™i, má»™t doanh nghiệp xây nhà xã há»™i Ä‘ã gọi nhà thÆ°Æ¡ng mại giá 10 triệu/m2 là “phá giá” và “rời bỏ cuá»™c chÆ¡i”.

Bình luận về quan Ä‘iểm "phá giá" của doanh nghiệp này, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bá»™ TNMT tỏ thái Ä‘á»™ gay gắt cho rằng, ở Ä‘ây Ä‘ang có câu chuyện cạnh tranh không lành mạnh. Ông Võ nói: Giảm giá nhà thì ai được lợi, tất nhiên là người dân. Và người nói giảm giá là phá giá thì Ä‘ang Ä‘i lại xu hÆ°á»›ng của thị trường.

Trao đổi vá»›i PV Dân trí, GS Võ nói việc chuyển đổi căn há»™ tồn vá»›i số lượng lá»›n trên thị trường thành nhà ở xã há»™i sẽ mở ra cuá»™c chÆ¡i vá»›i doanh nghiệp chứ không phải là rời bỏ cuá»™c chÆ¡i nhÆ° phát ngôn của doanh nghiệp xây nhà xã há»™i.

“Ngân sách nhà nÆ°á»›c cho nhà ở xã há»™i cÅ©ng tính đến chuyện hàng tồn kho phải giải quyết, tính đến chuyện trợ giúp cho doanh nghiệp. Bởi vậy, nên chuyển nhà thÆ°Æ¡ng mại sang nhà ở xã há»™i thì mục tiêu chi ngân sách vẫn đạt được, mục tiêu nhà ở xã há»™i vẫn đạt được, đồng thời trợ giúp được thêm cho thị trường cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, vị chuyên gia bất Ä‘á»™ng sản này cÅ©ng cảnh báo hiện nay nhiều doanh nghiệp trên thị trường vẫn neo ở mức giá cao bởi Ä‘ã trót bỏ ra rất nhiều “phí bôi trÆ¡n” để chạy dá»± án. Bởi vậy việc giảm giá khi doanh nghiệp có cắn răng chịu lá»— cÅ©ng cần phải tính toán.

“CÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c mở cuá»™c chÆ¡i mà doanh nghiệp nào cảm thấy đủ sức thì tham gia. Nhà nÆ°á»›c nói rằng dá»± chi ngân sách từng này căn, chất lượng thì thế này. Nhà nÆ°á»›c Ä‘Æ°a ra đề bài để doanh nghiệp cọ xát. Doanh nghiệp nào vào được thì chÆ¡i chứ đừng nói chuyện phá giá gì ở Ä‘ây”, ông Võ nói.