Nợ xấu còn, tăng trưởng tín dụng thấp nhÆ°ng vẫn lãi lá»›n là ná»™i dung Ä‘áng lÆ°u ý trong báo cáo tài chính quý III-2012 và chín tháng đầu năm của hai ngân hàng (NH) Vietcombank, VietinBank. Hai báo cáo này má»›i được công bố trên báo chí chiều hôm qua (23-10).

Lãi đến hàng ngàn tỉ đồng

Đối vá»›i NH TMCP Công ThÆ°Æ¡ng Việt Nam (VietinBank), trong quý III, lợi nhuận trÆ°á»›c thuế tăng hÆ¡n 70,3% so vá»›i cùng kỳ năm 2011, đạt 3.177 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 2.414 tỉ đồng. Tính chung lÅ©y kế chín tháng, VietinBank đạt lợi nhuận trÆ°á»›c thuế gần 5.959 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế hÆ¡n 4.556 tỉ đồng. Báo cáo tài chính của NH này cÅ©ng nêu rõ chín tháng qua, lợi nhuận trÆ°á»›c thuế tăng 7,6% và lợi nhuận sau thuế tăng 10,4% so vá»›i cùng kỳ 2011. Tổng tài sản, lợi nhuận trÆ°á»›c và sau thuế đều gấp bốn lần so vá»›i quý II. Các con số này Ä‘ã Ä‘Æ°a VietinBank trở thành NH có mức lợi nhuận trÆ°á»›c thuế cao nhất trong ngành NH hiện nay.

TÆ°Æ¡ng tá»±, báo cáo tài chính của NH TMCP Ngoại thÆ°Æ¡ng Việt Nam (Vietcombank), cÅ©ng cho thấy lợi nhuận sau thuế quý III đạt 1.081 tỉ đồng, tăng 5,46% so vá»›i cùng kỳ năm ngoái. Về doanh thu, hầu hết lãi thuần từ mảng dịch vụ, kinh doanh ngoại hối và những hoạt Ä‘á»™ng khác đều tăng. Trong Ä‘ó, mảng dịch vụ lãi khoảng 328,9 tỉ đồng, cao hÆ¡n quý III-2011 gần 5%. Lãi ở lÄ©nh vá»±c kinh doanh ngoại hối tăng 2% so vá»›i cùng kỳ 2011.

Má»™t số NH TMCP khác (theo thông tin trên Tiền Phong) cÅ©ng báo cáo mức lãi khá cao. Chẳng hạn, sau chín tháng, DongA Bank lãi 1.042 tỉ đồng, Eximbank đạt 2.417 tỉ đồng, Sacombank đạt 2.107 tỉ đồng...

Lý giải về những khoản lãi trên, VietinBank cho biết nguyên nhân là lượng tiền gá»­i của khách hàng trong quý III tăng 16% so vá»›i quý II, lợi nhuận trÆ°á»›c thuế chủ yếu tập trung nguồn thu từ lãi thuần. Bên cạnh Ä‘ó, thu nhập từ hoạt Ä‘á»™ng dịch vụ tăng mạnh đạt 264 tỉ đồng, cao gấp 5,7 lần cùng kỳ năm 2011. Việc cắt giảm chi phí hoạt Ä‘á»™ng ná»™i bá»™ nhÆ° lÆ°Æ¡ng, thưởng cÅ©ng Ä‘em lại lãi cho NH. Phần chi phí này giảm gần má»™t ná»­a so vá»›i cùng kỳ năm 2011 (2.956 tỉ đồng so vá»›i 5.445 tỉ đồng).

Trong khi Ä‘ó, con số lãi thuần của Vietcombank đạt 2.693 tỉ đồng chủ yếu thu từ mảng dịch vụ, kinh doanh ngoại hối (khoảng 328,9 tỉ đồng).

Có mục Ä‘ích làm đẹp sổ sách?

CÅ©ng theo báo cáo tài chính của VietinBank, nợ xấu của NH này sau chín tháng là 2,56%. Trong chín tháng qua, tốc Ä‘á»™ tăng trưởng tín dụng của VietinBank chỉ đạt 1,73% (hồi tháng 6-2012, tín dụng của NH này âm 3,1%). Còn tại Vietcombank, tỉ lệ nợ xấu quý III là 3,21%, thấp hÆ¡n má»™t chút so vá»›i mức 3,47% của quý II.

Trong khi Ä‘ó, theo báo cáo về ngành NH của Chính phủ tại buổi khai mạc kỳ họp thứ IV Quốc há»™i khóa XIII, tín dụng tăng trưởng ở mức thấp, tổng dÆ° nợ tín dụng tăng khoảng 2,52% so vá»›i cuối năm 2011. Tính đến 31-7, dÆ° nợ tín dụng xuất khẩu tăng khoảng 13,2%, dÆ° nợ tín dụng đối vá»›i lÄ©nh vá»±c không khuyến khích chiếm 4,99% tổng dÆ° nợ cho vay. Chính phủ nhận định khả năng tăng trưởng tín dụng trong thời gian tá»›i là rất khó khăn. Thị trường hàng hóa, dịch vụ trong và ngoài nÆ°á»›c tăng trưởng thấp, DN gặp nhiều khó khăn nhÆ° hàng tồn kho lá»›n nên hạn chế khả năng hấp thụ vốn NH, nợ quá hạn tăng cao…

Trao đổi vá»›i Pháp Luật TP.HCM, chuyên gia tài chính NH - TS Nguyá»…n Trí Hiếu cho rằng trong bối cảnh kinh tế khó khăn, bản thân NH cÅ©ng là DN nên việc họ có lời là Ä‘iều Ä‘áng mừng, má»™t Ä‘iểm sáng cho nền kinh tế. “Lợi nhuận vẫn có thể đạt được nhờ cắt giảm chi phí tốt hoặc có nguồn thu từ những dịch vụ khác để bù đắp cho sá»± thiếu hụt và giảm lợi nhuận từ tín dụng” - ông phân tích. Bên cạnh Ä‘ó, không loại trừ khả năng thời Ä‘iểm NH huy Ä‘á»™ng vàng lãi cao Ä‘ã tác Ä‘á»™ng đến tính thanh khoản.

Tuy nhiên, TS Nguyá»…n Trí Hiếu cÅ©ng lo ngại: Liệu có mục Ä‘ích làm đẹp sổ sách trong trường hợp này hay không? “Dù các NH có kiểm toán Ä‘á»™c lập nhÆ°ng cần thiết vẫn phải xem lại các khoản sinh lời. Nếu tính con số nợ xấu và chi phí chính xác, tôi tin má»™t số NH chÆ°a chắc có lãi. Thậm chí má»™t số NH vì áp lá»±c chia cổ tức cho cổ Ä‘ông có thể làm lệch các con số” - ông Hiếu Bày tỏ.

TS Nguyá»…n Trí Hiếu nhắc lại trường hợp năm ngoái khi có sá»± khác nhau giữa con số nợ xấu do NH công bố và kết quả thanh tra của NHNN. Không ít NH báo cáo mức nợ xấu thấp hÆ¡n so vá»›i mức NHNN Ä‘Æ°a ra.